• Slide
  • Slide
  • Slide
    Mustafa Kemal Atatürk
    Adalet gücü bağımsız olmayan bir milletin, devlet halinde varlığı kabul olunamaz.
  • Slide

AYIPLI MAL VE HİZMETLER

Ayıplı Mal ve Hizmetler, hukukumuzda çeşitli mevzuat hükümlerinde düzenleme alanı bulmuştur. 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunda; Tüketiciye teslim anında, taraflarca kararlaştırılmış olan örnek ya da modele uygun olmaması ya da objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımaması nedeniyle sözleşmeye aykırı olan mal olarak tanımlanmıştır. Türk Borçlar Kanunu’nda ise ayıp kavramı ve ayıptan sorumluluk, özellikle satış sözleşmesi, kira sözleşmesi ve eser sözleşmesi olmak üzere farklı sözleşme türleri temel alınarak düzenlenmiştir. Ayıplı hizmet ise, sözleşmede belirlenen süre içinde başlamaması veya taraflarca kararlaştırılmış olan ve objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımaması nedeniyle sözleşmeye aykırı olan hizmettir. Yargıtay’a göre de bir malın tam ve eksiksiz tesliminin gerçekleştiğinin kabulü için o malın her türlü ayıp ve hatadan ari olması gerekir. Bu nedenle de ayıp, aynen ifanın önünde bir engel teşkil etmektedir.

Neler Ayıplı Mal veya Hizmet Olarak Kabul Edilir?

  • Taraflarca kararlaştırılmış olan örnek ya da modele uygun değilse,
  • Objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımıyorsa,
  • Sözleşmeye aykırı ise,
  • Ambalajında, etiketinde, tanıtma ve kullanma kılavuzunda, internet portalında ya da reklam ve ilanlarında yer alan özelliklerinden bir veya birden fazlasını taşımıyorsa,
  • Satıcı tarafından bildirilen veya teknik düzenlemesinde tespit edilen niteliğe aykırıysa,
  • Muadili olan malların kullanım amacını karşılamıyorsa,
  • Tüketicinin makul olarak beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler içeriyorsa
  • Sözleşmeye konu olan malın, sözleşmede kararlaştırılan süre içinde teslim edilmemesi,
  • Montajının satıcı tarafından veya onun sorumluluğu altında gerçekleştirildiği durumlarda gereği gibi monte edilmemesi,
  • Malın montajının tüketici tarafından yapılmasının öngörüldüğü hâllerde, montaj talimatındaki yanlışlık veya eksiklik nedeniyle montajın hatalı yapılması halleri de sözleşmeye aykırı ifa olarak değerlendirilir.

ayıplı olarak kabul edilir. İlk bakışta olağan bir inceleme ile anlaşılabilen ayıplar, Açık Ayıp; İlk bakışta görünmeyen ancak daha sonra anlaşılan ayıplar Gizli Ayıp niteliğindedir.

Ayıplı Mal veya Hizmet Tespit Edildiğinde Neler Yapılmalıdır?

 

Teslim tarihinden itibaren altı ay içerisinde ortaya çıkan ayıpların teslim anında var olduğu kabul edilir.  Bu durumda malın ayıplı olmadığının ispatı satıcıya aittir. Tüketicinin, sözleşmenin kurulduğu tarihte ayıptan haberdar olduğu veya haberdar olmasının kendisinden beklendiği hâllerde, sözleşmeye aykırılık söz konusu olmaz. Satın alınan mal veya hizmetin ayıplı olması durumunda tüketicinin seçimlik hakları bulunmaktadır ve Tüketici bu seçimlik haklarını mahkeme kararı olmadan tek taraflı olarak kullanabilir. Seçimlik hakkını kullanmış olan tüketici, seçmiş olduğu hakkı, gerekli ve mahkemeyi ikna edebilecek bir sebep olmaksızın diğer bir seçimlik hakkı ile değiştiremeyecektir. Konuyla ilgili Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 18.06.2012,  Esas:2012/9616 Karar: 2012/15676 İçtihat; ‘ Davacı tüketici seçimlik hakkını tamir yönünde kullanmış ve hasar da tamamen giderilmiştir; bu durumda davacı artık sözleşmeden dönerek bedelin iadesini isteyemez.’ yönünde karar vermiştir. 

 

  • Satın alınan malın ayıplı olması durumunda Tüketici;
  • Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme,
  • Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinden indirim isteme,
  • Aşırı bir masraf gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme,
  • İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir misli ile değiştirilmesini isteme;

 

  • Satın alınan Hizmetin Ayıplı olması durumunda da Tüketici;
  • Hizmetin yeniden görülmesi,
  • Hizmet sonucu ortaya çıkan eserin ücretsiz onarımı,
  • Ayıp oranında bedelden indirim,
  • Sözleşmeden dönme,

haklarına sahiptir.
 

Zamanaşımı Süreleri Nelerdir?

Diğer Kanunlarda veya sözleşmede daha uzun bir süre belirlenmediği takdirde, ayıplı maldan veya hizmetten sorumluluk, ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa bile; mal alımlarında, malın tüketiciye teslim tarihinden itibaren, hizmet alımlarında ise hizmetin ifa tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir. Bu süre konut veya tatil amaçlı taşınmaz mallarda taşınmazın teslim tarihinden itibaren beş yıldır.

Ayıp, ağır kusur ya da hile ile gizlenmişse zamanaşımı hükümleri uygulanmaz. Burada bahsedilen gizli ayıp değil, gizlenmiş ayıptır. Gizli ayıptan satıcının bilgisi olmamakta iken; gizlenmiş ayıpta ayıp satıcı tarafından hile veya ağır kusur ile tüketiciden saklanmaktadır.

 

Görevli ve Yetkili Mahkeme

            Tüketici ve satıcı arasında yaşanan hukuki ihtilafların ardından ayıplı mal davası açılması durumunda malın değerine göre yetkili mahkeme değişiklik göstermektedir. Kanunda her yıl yenilenen miktarların altında bulunan uyuşmazlıklarda ya İlçe Tüketici Hakem Heyetlerine, ya da İl Tüketici Hakem Heyetlerine başvuru zorunludur. Belirlenen miktarın üzerinde olan uyuşmazlıklarda görevli mahkeme Tüketici Mahkemeleridir. 

Tüketici hakem Heyetine yapılacak başvurularda ; tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu veya tüketici işleminin yapıldığı yerdeki tüketici hakem heyetine yapılabilir. Tüketici hakem heyetinin bulunmadığı yerlerde ise başvuruların nerelere yapılacağı ve bu başvuruların hangi tüketici hakem heyetince karara bağlanacağı yönetmelikle belirlenir.

Tüketici davaları ise genel yetkili mahkemelerin yanı sıra, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabilir. Genel yetkili mahkemeler ise davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmadı.

Yorum Yaz


En fazla 500 karakter. 500 karakter kaldı.

Referanslar